Gulet Nedir?

Gulet Nedir?

Guletler, Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyılarına özgü geleneksel ahşap yelkenli yatlardır. Daha önce Bodrum, Marmaris, Fethiye, Göcek ya da Antalya’ya gittiyseniz bu klasik yatlardan birini görmüş olma ihtimaliniz oldukça yüksek. Sıradışı ve konfora önem veren yapılarıyla bilinen Guletlerin kamaraları ve yaşam alanları oldukça geniş ve ferah. Hem dinlenmek hem de partilemek için elverişli olan Guletlerin yaz tatilleri için oldukça popüler olmasının bir sebebi var.

Bir ailenin klasik Gulet ile Mavi Yolculuk tatili

Gulet Kelimesinin Etimolojisi

Türkçe Gulet kelimesi Venedikçe Gołéta kelimesinden, Venedikçe bu kelime Fransızca Uskuna anlamına gelen Gouëlette kelimesinden, ve en nihayetinde Fransızca bu kelimenin kökeni de Bretonca Martı anlamına Gouelan kelimesine dayanıyor.

Guletin Tarihi

Antik Yunan Yük Gemisi
Antik Yunan Yük Gemisi

Ege kıyıları ve Ege denizi erken dönem insan medeniyetleri için oldukça ideal bir yaşam alanı sunmaktaydı, dolayısıyla artan ticaret aktiviteleri ve savaşlardan ötürü tarih boyunca tekneler ve tekne inşaatı için oldukça elverişli coğrafyaydı.

Bölgeye özgü tekne ve gemi inşaat geleneği tarih boyunca burada yaşamış sayısız medeniyet ve milletin kültürünü ve geleneklerini içerisinde barındırmaktadır. Bunlardan bazıları: Karyalılar, Minoslular, İyonyalılar, Likyalılar, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Osmanlı Devleti ve en nihayetinde, Türkiye.

Kuzey Amerika Uskunası
Kuzey Amerika Uskunası

1800’lerin sonlarına doğru fore-and-aft yelkenleriyle süratli ve çok yönlü Kuzey Amerika Uskunaları (ing: Schooner) dünya çapında popüler olmaya başladı. Bu kullanışlı ve modern yelkenliler güneybatı Anadolu kıyılarında da benimsendi ve bölgeye özgü tekne inşaatı geleneklerine ve ihtiyaçlara göre uyarlandı. O zamanlarda merkezi Bodrum olan bu teknelere önceleri Uskuna, sonradan ise Gulet denmeye başlanmıştır. Bu tekneler bölgede yapılan balıkçılık, süngercilik ve erzak taşıma ihtiyaçlarına oldukça elverişli olduğu için en çok tercih edilen tekne tipi olmuştur.

Cevat Şakir Kabaağaçlı ve yazar arkadaşları
Cevat Şakir Kabaağaçlı ve yazar arkadaşları

Guletler Bodrum‘a 1925’de sürgün edilen Halikarnas Balıkçısı mahlaslı ünlü yazar Cevat Şakir Kabağaçlı’nın da oldukça ilgisini çekti. Bir Bodrum aşığı olan yazar, arkadaşları ve meslektaşlarıyla kafa dinlemek ve doğayla başbaşa kalmak için bölge halkının Guletlerini kiralamaya başladı. Mavi yolculuk dedikleri bu tekne seyahatleri zamanla ülke aydınları ve daha sonraları dünyada duyulmaya başladı.

Artık uluslararası bir öne sahip olan Guletlere ilgi giderek arttı ve 1970’lerden sonra bölgede bulunan tersane ve atölyelerde ciddi bir artış oldu. Bu sayede çok daha uygun maliyetli hale gelen mavi yolculuk tatillerinin ünü artık sadece varlıklı insanlar ve aydınlar arasında değil, 1980’lerden itibaren halk arasında da popüler olmaya başladı.

Günümüzde Gulet

Modern Gulet
Modern Gulet

Guletler günümüzde dizel motorları ve modern ekipmanlarıyla donanımlı halde inşa edilmektedir. Geleneksel ahşap tasarımlarını korumakla beraber modern bir yatın sunduğu tüm imkanları, hatta daha fazlasını sunabilmektedirler. Yaz tatilleri için en ideal tekne ve yat tipi olan Guletlerin ünü 1970’lerden beri dünyaya yayılmıştır. Artık onları sadece Türkiye’de değil, Yunanistan, Hırvatistan, İtalya ve hatta Fransa’da bile görebilirsiniz.

Gulet Tipleri

Karpuz Kıç

Karpuz Kıç
Karpuz Kıç Gulet

En yaygın Gulet tipi olan Karpuz kıçların tasarımları genel olarak oval, kıç kısmı ise yuvarlak ve yayvandır. Bu yapıları sayede kötü hava koşulları ve fırtınalarda stabil kalır ve konforlu bir deneyim sunarlar. En büyük Guletler genellikle Karpuz kıç tasarımına sahiptir.

Ayna Kıç

Aynakıç Gulet
Ayna Kıç Gulet

Karpuz kıç Guletlerin aksine nispeten düz bir tasarıma ve köşeli arka kıç tasarımına sahip olan Ayna kıç Guletler, boyutlarına oranla en büyük iç hacme sahip olan Guletlerdir. Tekne tatilleri için en uygun Gulet tipi olan Ayna kıçlar, en oldukça ferah yaşam alanları ve kamaraları sunar. Diğer Gulet tiplerine göre nispeten hantal tekneler olsalar da, koy ve adalarda yaz tatili yapmak için en uygun seçim olduğu değişmiyor.

Tirhandil

Tirhandil Gulet
Tirhandil Gulet

Tirhandil Guletlerinin tasarımı tamamen Ege’ye özgü. Binlerce yıldır süregelen tekne ve gemi inşaat geleneğinin günümüze kadar ulaşmış formu olan Tirhandiller, Guletlerin en eski formunu temsil ediyor. Karpuz kıç ve Ayna kıçlara göre daha küçük olan Tirhandiller, mütevazi yaşam alanları olmasına rağmen denize daha elverişli ve dayanıklıdır. Tirhandiller bu yönüyle diğer Guletlerden farklı olarak modern yelkenlilere daha yakın.